VHZ-redacteuren Loes Wauters en Elma Blom selecteerden voor u enkele interessante artikelen uit internationale vaktijdschriften. Hiervoor schreven zij een samenvatting. Deze keer over woordenschattraining voor dove en slechthorende kinderen in het regulier onderwijs en over de Crosslinguïstische Nonwoord Herhaal Test.
Foto: Pixabay
Dit artikel gaat over woordenschattraining voor dove en slechthorende (DSH) kinderen in het reguliere onderwijs in Australië. Er is gekeken naar het effect van het programma Text Talk (Beck & McKeown, 2005). In dit programma wordt door middel van het voorlezen van prentenboeken expliciete woordenschatinstructie gegeven.
De interventie werd gegeven aan 20 DSH leerlingen in groep 3 en 4 (6-8 jaar) in het regulier onderwijs. Alle leerlingen maakten gebruik van hoorhulpmiddelen (hoortoestellen en/of CI’s of een BAHA). De leerlingen communiceerden allemaal in gesproken taal en kregen onderwijs in gesproken taal.
De interventie werd gedurende 9 weken elke dag 30 minuten gegeven. Per week werden aan de hand van een prentenboek zes doelwoorden aangeleerd. In totaal kregen de leerlingen 54 nieuwe woorden aangeboden aan de hand van negen verschillende prentenboeken. De interventie werd gegeven door leerkrachten gespecialiseerd in onderwijs aan DSH leerlingen.
De leerlingen hadden na de interventie een grotere woordenschat (gemeten met de PPVT-4). Wel bleek er verschil te zitten tussen de leerlingen in de mate waarin ze woorden leerden. Hoe beter de woordenschat, hoe meer woorden er geleerd werden tijdens de interventie. Leerlingen met een lage woordenschat (> 2 sd’s onder het gemiddelde) leerden 18,11% van de doelwoorden, leerlingen met een gemiddelde woordenschat 67,78% en leerlingen met een goede woordenschat 79,72%. Ook de hoeveelheid geleerde woorden die ze na acht weken nog wisten, verschilde per groep.
Naast de scores van de leerlingen zijn de ervaringen van de leerkrachten met de interventie onderzocht. Een belangrijke bevinding was dat de kennis over het onderwijs aan DSH leerlingen cruciaal was om de interventie effectief te implementeren. Hierbij kan je denken aan de inzet van visuele strategieën, expliciete koppeling aan ervaringen en tijd inbouwen voor verwerking en herhaling. Deze bevinding pleit voor de inzet van specialisten DSH in de ambulante dienstverlening.
Klieve, S., Leigh, K., Grant, L., & Graham, L. (2026). Explicit tier two vocabulary instruction for young deaf children. Journal of Deaf Studies and Deaf Education, 31(1), 26-40. https://doi.org/10.1093/jdsade/enaf056
De Crosslinguistic Nonword Repetition Test (CL-NWR)* is een nonwoord herhaaltest bestaande uit woorden die gevormd zijn met klanken die in vrijwel alle talen van de wereld voorkomen. In deze studie is onderzocht of de CL-NWR zich bij kinderen wereldwijd op een vergelijkbare manier gedraagt. Hiervoor zijn de testresultaten van kinderen tussen 37 en 165 maanden oud uit 15 landen naast elkaar gelegd.
De resultaten laten zien dat oudere kinderen beter in staat zijn om de nonwoorden te herhalen dan jongere kinderen, dat langere woorden moeilijker zijn dan kortere woorden en dat kinderen die ‘typisch-ontwikkelend’ zijn beter scoren dan kinderen met TOS of taalproblemen. De kinderen met TOS hadden meer moeite met het herhalen van langere woorden dan hun leeftijdsgenootjes zonder TOS, maar dit verschil werd kleiner naarmate de kinderen ouder waren.
In tegenstelling tot veel andere taaltesten, bleken prestaties op CL-NWR amper beïnvloed te worden door omgevings- en demografische factoren zoals geslacht, sociaaleconomische status (SES), tweetaligheid en blootstelling aan de testtaal. Prestaties op de CL-NWR worden vooral bepaald door taalvaardigheid, wat de test uniek en waardevol maakt voor het identificeren van TOS in diverse contexten.
*In Nederland staat deze test ook wel bekend als de ‘quasi-universele nonwoord herhaaltest’. Deze test maakt deel uit van de LITMUS-NL testbatterij: https://dab.sites.uu.nl/taal/
Polišenská, K., Chiat, S., Szewczyk, J., Antonijevic, S., Blom, E., Boerma, T., Bohnacker, U., Chan, A., Chondrogianni, V., Fu, N. C., Gatt, D., Grech, H., Jezek, M., Kapalková, S., Kunnari, S., Maier, J., Mayer-Crittenden, C., Öberg, L., Schwob, S., Skoruppa, K., … White, M. (2025). Evaluation of the Crosslinguistic Nonword Repetition Test: Evidence From a Large and Diverse Secondary Data Set. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 68(11), 5363–5383. https://doi.org/10.1044/2025_JSLHR-25-00158
