Ga naar hoofdcontent Ga naar de hoofdnavigatie
Inzicht in de eigen emoties bij dove kinderen

Inzicht in de eigen emoties bij dove kinderen

15 april 2009 - Leestijd 10 - 25 minuten

Een goede emotionele ontwikkeling beïnvloedt ook andere ontwikkelingsgebieden positief, zoals de cognitieve ontwikkeling. Motivatie, aandacht, en geheugen werken beter als een kind lekker in zijn vel zit. Een optimale emotionele ontwikkeling is voor dove kinderen die opgroeien in een horend gezin echter niet zo vanzelfsprekend. In dit onderzoek vergelijken de auteurs 26 dove en 26 horende kinderen (rond 11 jaar oud) ten aanzien van een belangrijk aspect van emotionele competentie: inzicht in de eigen emoties en manieren om met die eigen emoties om te gaan.

page.header_image.alt

Foto: Harry op den Kamp

Waarom emoties?

Waarom emoties?

Iedereen is wel eens bang, boos of blij. Kortom, de meeste mensen ervaren emoties, vaak verschillende per dag. De vraag is, wat moeten we er mee? Sommigen denken dat emoties lastig zijn en dat je er zo min mogelijk aandacht aan moet schenken. Vanuit de huidige emotie-theorie kijken we daar echter heel anders tegen aan: emoties zijn de motor achter ons gedrag, ze zetten aan tot handelen! Als je van je negatieve emoties af wilt komen, moet je er iets zinnigs mee doen. Emoties treden op als er persoonlijke belangen in het spel zijn en zijn een signaal dat er iets gedaan moet worden om die belangen te behartigen. Tegelijkertijd maken ze het mogelijk om tot actie over te gaan door het lichaam in paraatheid te brengen. Afhankelijk van verschillende factoren (elementen in de situatie, maar ook de eigen capaciteiten) zal iemand een inschatting maken van de meest adequate reactie, met de meest optimale uitkomst. Dezelfde situatie kan daardoor bij verschillende mensen verschillende emoties of emotionele gedragingen oproepen. Een klassiek voorbeeld hiervan is natuurlijk de “vecht of vlucht” reactie in een bedreigende situatie.

 Literatuuroverzicht

  1. Alink LRA, Mesman J, Van Zeijl J, Stolk MN, Juffer F, Koot HM, Bakermans-Kranenburg MJ & IJzendoorn MH van (2006). The early childhood aggression curve: Development of physical aggression in 10- to 50-month-old children. Child Development, 77, 954-966.
  2. Harter, S. & Whitesell, N.R. (1989). Developmental changes in children’s understanding of single, multiple and blended emotion concepts. In: C. Saarni & P.L. Harris (eds.), Children’s understanding of emotion. Cambridge: Cambridge University Press, 81-116.
  3. Harris, P.L. (1989). Children and emotion. Oxford: Blackwell.
  4. Meerum Terwogt, M., Koops, W., Oosterhoff, T. & Oltolf, T. (1986), Development in Processing of Multiple Emotional Situations. Journal of General Psychology, 11, 109-21.
  5. Meerum Terwogt, M., Rieffe, C. & Smit, C. (1999). De wens is de vader van de gedachte; Theory of Mind onderzoek bij dove kinderen. Van Horen Zeggen, 40, 13-17.
  6. Meerum Terwogt, M., Rieffe, C. & Smit, C. (2002). Hoe brengen dove en horende kinderen een emotioneel geladen boodschap over? Van Horen Zeggen, 43, 3, 11-15.
  7. Rieffe, C. & Meerum Terwogt, M. (2000). Deaf children's understanding of emotions: desires take precedence. Journal of Child Psychology, Psychiatry and allied Disciplines, 41, 601-608.
  8. Rieffe C. & Meerum Terwogt, M. (2002). Relatie tussen Theory of Mind en de sociaal-emotionele ontwikkeling bij dove kinderen. In: M.A.G. van Aken, J.D. Bosch, R.J. van der Gaag & A.J.J.M. Ruysenaars (eds), Jaarboek Ontwikkelingspsycholo­gie, Orthopedagogiek en Kinderpsychiatrie. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum, 168-192.
  9. Rieffe, C & Meerum Terwogt, M. (2006). Anger communication in deaf children. Cognition and Emotion, 20, 1261-1273.